Lajme Shqip Friday, 03 June 2011 12:43

1.Truri pёrdor mё pak fuqi se drita e frigoriferit

Energjia qё truri merr nё ditё ёshtё sa energjia e dy bananeve tё mёdha, kjo e barabartё me 12 watt. Ndёrsa ai shfrytёzon 17 % nga energjia trupore.

 

2.Udhёtimet e shpeshta ajrore dёmtojnё trurin

Udhёtimet e shpeshta ajrore mund tё dёmtojnё shёndetin e trurit. Njerёzit qё udhёtojnё shpesh mund t’u shkaktohen probleme me memorien. Kjo gjё ndodh sepse gjatё ngritjes sё avionit hormonet qё çlirohen nga stresi dёmtojnё lobin temporal dhe atё tё kujtesёs. Ndaj kёtij fenomeni preken shumё punonjёsit e kompanive ajrore qё punojnё me ndёrrime turnesh.

 

3.Truri nuk mund tё bёj njё bisedё telefonike nё mes tё zhurmёs

Tё folurit me celular nё njё ambjent tё zhurmshёm mund tё jetё e vёshtirё. Truri e ka tё vёshtirё tё marrё mesazhin nga telefonuesi pasi nё veshin tuaj pёrcillen edhe zhurmat e ambjentit, tё cilat pёrzihen bashkё me audion e telefonuesit. Nё raste tё tilla kёshillohet qё tё mbahet i mbrojtur mikrofoni i celularit me qёllim qё truri tё marrё mesazhin e telefonuesit pa u pёrzierё me zhurmat e ambjentit.

 

4.Truri ka qёndrёn e shakasё

Nё tru ekziston njё lob i cili quhet ‘lobi i shakasё’. Pacientёt qё kanё dёmtim tё lobit frontal nuk i kuptojnё fare shakatё!

 

5.E shtriqura tё zgjon nga gjumi

Realisht kur njeriu ёshtё zgjuar nga gjumi dhe ndihet akoma pёrgjumёsh ai duhet tё shtriqet duke e shoqёruar me hapje goje. Kjo metodё bёn qё mushkёritё tё marrin mё shumё ajёr dhe tё rritet oksigjeni nё tru.

 

6.Truri regjistron kёngё tё mёrzitshme

Tё dёgjuarit e njё kёngё shpesh bёn qё njё pjesё e asaj kёnge tё ngelet nё trurin tonё. Aftёsia e trurit pёr tё kujtuar veprime tё ditёs bёn qё truri tё regjistrojё edhe ato gjёra qё neve mund tё mos na pёlqejnё.

 

7.Lartёsia bёn qё tё shihen vizione tё çuditshme

Tё qёnit nё lartёsi tё lartё sjell pakёsimin e oksigjenit pёr trurin dhe kjo gjё ndikon shumё nё perceptimin vizual dhe emocional tё proçesit. Kjo gjё karakterizon alpinistёt tё cilёt mund tё ngjiten nё mbi 2.400 metra mbi nivelin e detit. Shumё prej tyre kanё dёshmuar tё shikonin imazhin e tyre si njё njeri tё dytё pёrkrah tyre etj.. Privimi i oksigjenit ndikon nё rajonet e trurit nё aftёsinё e tyre pёr pёrpunimin vizual, i cili mё pas ngjall gjёndjen emocionale tё frikёs.

 

8.Lojrat virtuale luftuese rrisin aftёsinё e reagimit

Lojёrat Playstation tek tё cilat duhet tё luftosh kundёr ‘armiqve’ e rrit shumё vigjilencёn e trurit duke e bёrё njeriun nё mёnyrё tё vazhdueshme tё aftё pёr tё reaguar.

 

9.Nuk mund tё vetёgudulisesh

Ndjeshmёria e gudulisjes zbehet shumё kur ajo shkaktohet nga vetё personi. Kjo ndodh pёr arsye se truri ёshtё i fokusuar qё tё marrё sinjale nga ambjenti qё e rrethon. P.sh. ne mund tё jemi shumё tё vetёdijshёm kur e largojmё vetё karrigen, por reagimi i trurit ndodh vetёm kur dikush ju troket lehtё nё shpatulla. Kjo ndodh pёr shkak se shqisat e trupit i japin sinjale tё diferencuara trurit nёse bёhet fjalё pёr kontaktet tona apo tё dikujt tjetёr. Pёr kёtё ёshtё pёrgjegjёs pikёrisht  truri i vogёl. Ky ёshtё edhe pёrgjegjёsi i parashikimit tё verpimeve tona.

 

10.Drita e fortё e diellit shkakton tёshtimё

Shumё njerёz tёshtijnё kur shohin dritёn e diellit. Qёndra e tёshtitjes ёshtё e lokalizuar nё rajonin qё quhet medulla laterale ose palca laterale. Kur kjo pjesё dёmtohet do tё thotё qё njerёzit e humbasin aftёsinё pёr tё tёshtitur. Tёshtima si proçes nis nga ngacmues tё jashtёm i cili pёrcillet si mesazh nga truri drejt palcёs kurrizore nёpёrmjet nervit Trigeminus. Njё rreze drite normalisht pritet tё shkaktojё tkurrje tё pupilave tё hundёs, por ajo mund tё pёrhapet nё vendet fqinjё, tё tilla si fijet nervore ose neuronet qё shkaktojnё hundё-gudulisjen dhe tёshtimёn. Por rrezja e dritёs nuk ёshtё e vetmja qё shkakton tёshtimёn; orgazma gjithashtu mund tё shkaktojё tёshtimё nё meshkuj.