Lajme Shqip Tuesday, 09 April 2013 20:51

Tiranë – Faqja e njohur WikiLeaks ka publikuar sot më shumë se 1.7 milion dokumente që mbulojnë raportimet diplomatike ose të inteligjencës amerikane në çdo vend të botës. Dokumentet i përkasin viteve nga 1973- 1976.

WikiLeaks thotë se ky është koleksioni më i madh konfidencial që ata kanë publikuar ndonjëherë. Koleksioni i këtyre dokumenteve i përket periudhës kur Henry Kissinger ishte Sekretar i Shtetit dhe Këshilltar për Sigurinë Kombëtare, ndaj dhe quhen “Kissinger Cables”. Shumë nga raportimet janë shkruar nga ai, ose i janë dërguar atij. Assange thotë se ky koleksion eklipson koleksionin Cablegate, me më shumë se 250 mijë kabllo diplomatike amerikane të viteve të fundit. Ja çfarë shkruhet për Shqipërinë në këto kabllograme… …WikiLeaks është thelluar në publikimin e informacioneve të fshehta, që kanë të bëjnë me Shqipërinë, e sidomos me atë Shqipëri që jetonte në regjimin komunist. Viti 1973 ishte një vit plot të papritura. Shqipëria e asaj kohe ishte në agjendën jo vetëm të vendeve të mëdha si SHBA e BS, por dhe të Vatikanit, Italisë, Francës e Anglisë 

Marrëdhëniet SHBA-Shqipëri, Pikëpyetjet e Ministrisë së Jashtme greke 

Dt. 29 mars 1973, 14:41 (e enjte) ID e kabllogramit: 1973 STATE 057812_b Klasifikimi: Konfidencial Zërat se Shqipëria dhe SHBA-të kanë nisur së fundmi bisedimet për vendosjen e marrëdhënieve diplomatike, nuk janë të bazuara në fakte reale. Grekët më shumë shtysë idesë se SHBA i ka kërkuar Greqisë që të luaj rol ndërmjetësues në vendosjen e marrëdhënieve me Shqipërinë. Ndryshe nga qeveria greke, qeveritë e Italisë, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar, kanë treguar mjaft interes në zgjidhjen e çështjes së bllokimit të arit, si dhe në zgjidhjen e shumë çështjeve të tjera, të cilat do t’i hapnin rrugë restaurimit të marrëdhënieve me Shqipërinë. Italia dhe Franca kanë përsëritur shumë herë interesimin e tyre në zgjidhjen e çështjeve shqiptare gjatë 25 vjetëve të fundit. Roli i ndërmjetësimin i marrë nga ndonjë nga këto shtete do të rrezikonte keqinterpretim jo vetëm nga Tirana por edhe nga kryeqytetet e tjera. Dt. 6 prill 1973, 13:30 (e premte) ID e Kabllogramit: 1973 NATO 01718_b Klasifikimi: Përdorim i kufizuar Komentet e shtypit të bëra për fjalduket se janë më shumë të interesuar që të mbajnë lart këto zëra duke u nisur nga rrethanat e tanishme. Departamenti ka qenë i painformuar lidhur me raportet se qeveria shqiptare po shqetësohet së tepërmi lidhur me miratimin e Rezolutës për Vorio Epirin në pas Luftës së Dytë Botërore. Departamenti kërkon që të dekurajojë çdo spekulim për një ndërmjetësim të Greqisë apo ndonjë vendi tjetër të tretë në marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Greqisë. Duket se qeveria greke e sheh me mjaft interes këtë ide. Ashtu siç u duk qartë nga deklarata e Kavalieratosit në Nikosia të Qipros më 1 nëntor të vitit 1972, në vend që të mohonte ai i dha imin e zëvendëssekretarit Rush lidhur me bisedimet SHBA-Shqipëri të mbajtur në Annapolis më 4 prill, ka ngritur që tani pikëpyetje lidhur me synimet amerikane në rajon. Në përgjigje të këtyre zërave, ne do të mirëprisnim çdo informacion sfondi në Departament, i cili mund të na sjellë informacione lidhur me reagimet që ka pasur Tirana, nëse vërtet ka pasur ndonjë të tillë. Do të na interesonte shumë se cilat janë pikëpamjet shqiptare lidhur me interesat e SHBA-ve në rajon dhe nëse ka ndonjë dëshirë për të përmirësuar marrëdhëniet. Rumsfield, vetëm për përdorim të kufizuar. 

Reagimi i Shqipërisë për fjalimin në Annapolis 

Dt. 11 prill 1973, 13:41 ID e Kabllogrami:1973 PRAGUE 00747_b Klasifikimi: Konfidencial Korrespondenti për Evropën Lindore, Strobe Talbott, i ka thënë SHBA-ve se kur po përgatitej të largohej nga Beogradi, pa ambasadorin shqiptar, i cili si gjithmonë i refuzoi atij vizën. Talbott tha se ai e kritikojë rëndë fjalimin e zëvendëssekretarit Rush për Shqipërinë më 4 prill në Annapolis, duke thënë se, nëse amerikanët do të donin marrëdhënie me Shqipërinë, nuk duhet ta kërkonin në atë mënyrë. Ambasadori shqiptar shtoi se i takon amerikanëve që të marrin iniciativën për ndonjë fillim bisedimesh. Sherer. Konfidencial. 

Marrëdhëniet Shqipëri-SHBA 

Dt. 11 prill, 21:29 ID e Kabllogramit: 1973 STATE 067462_b Klasifikimi: Përdorim të kufizuar Ju mund t’i përgjigjeni pikëpyetjeve lidhur me statusin e tanishëm të marrëdhënieve SHBA-Shqipëri, duke theksuar se fjalimi i sekretarit të parë Rush në Annapolis duhet të shihet si një shenjë dhe përpjekje për të nxitur ndërtimin e marrëdhënieve me përfitim të ndërsjellët në çdo moment që të jetë e mundur. Fjalimi përmbante një paragraf ku flitej për Shqipërinë, në të cilin zëvendëssekretari theksonte se me Shqipërinë nuk kishte pasur asnjë progres për përmirësimin e marrëdhënieve dhe nëse Shqipëria do të donte që diçka të ndryshonte për mirë, SHBA-të do të ishin gjithmonë të gatshme për t’u përgjigjur. Kjo deklaratë ka qenë në përputhje të plotë me politikat tona në Evropën Lindore, duke përfshirë Shqipërinë. Në të gjitha raportet e bëra nga zyrtarë të politikës së jashtme dhe ato të bëra nga presidenti të paraqitura tashmë në kongres, ne e kemi bërë të qartë se kërkojmë normalizimin e marrëdhënieve me të gjitha vendet e rajonit. Por ne po kërkojmë gjithashtu që këto vende t’i normalizojnë vetvetiu marrëdhëniet mes tyre pa ndërhyrjen tonë si dhe të gjejnë rrugën e duhur për bisedime me ne pa i nxitur apo ushtruar presion. Në përgjigje të zërave se Shqipëria dhe SHBA-të kanë nisur bisedimet për vendosjen e marrëdhënieve diplomatike, ju mund të thoni se këto nuk janë të bazuara në fakte reale. Kështu nuk ka asnjë bisedim SHBA-Shqipëri për rivendosjen e marrëdhënieve diplomatike. Ne duam të shmangim çdo përpjekje false për të krijuar një ide të tillë. Ne nuk i frikësohemi ndonjë reagimi të Shqipërisë lidhur me deklaratat e Rush. Rodgers. 

Bashkëpunimi sovjetiko – bullgar 

Dt. 16 mars 1973 16:45 (e premte) ID e kabllogramit:1973 ROME 02110_b Klasifikimi: Konfidencial Zyrtari italian i Ministrisë së Punëve të Jashtme për Shqipërinë, ka ndarë me SHBA-të kabllograme të fundit nga Ambasada Italiane në Tiranë, të cilat japin të dhëna për një takim mes ambasadorit italian dhe një zyrtari të lartë shqiptar për çështjet e punëve të jashtme. Duke marrë parasysh informatat për një plan sovjetik, i cili kërkon të forcojë strukturën e Traktatit të Varshavës, ambasadori italian kërkoi të dinte nëse shqiptarët kanë marrë ndonjë informatë të ngjashme. Zyrtari i Ministrisë së Punëve të Jashtme tha se nuk ka dëgjuar apo marrë asgjë të re për Traktatin e Varshavës në lidhje me kontekstin aktual të kërkimeve., por ai pranoi se ka pasur raportime për një bashkëpunim akoma më të ngushtë mes Bashkimit Sovjetik dhe Bullgarisë. Sipas burimeve të marra nga shqiptarët, Moska dhe Sofia kanë rënë dakord të shkëmbejnë koordinatat dhe pozicionet e tyre në flotat ushtarake në Detin e Zi dhe atë Mesdhe. Sipas raportimeve, dihet se është arritur një marrëveshje e cila do të dërgojë një anije bullgare t’i bashkohet flotës detare sovjetike në detin Mesdhe. Në një kohë të mëvonshme, zyrtari italian i Ministrisë së Punëve të Jashtme spekuloi se nëse raportet që vijnë nga Shqipëria janë të vërteta, atëherë Bashkimi Sovjetik do të mund t’i jepte një rol ndikues Traktatit të Varshavës gjatë bisedimeve për reduktimin e armatimeve mes lindjes dhe perëndimit.

Mehmet Shehu keq me shëndetin, Fiqretja e shoqëron për kurim në Paris

 Dt. 16 mars 1973 , 18:26 (e premte) ID e kabllogramit: 1973 PARIS 06642_b Klasifikimi: Konfidencial Zyra e Ambasadës u informua nga oficeri i çështjeve kufitare, De La Coste dhe nga Sekretari i Parë Sovjetik, Suchkov në dy informata të ndara se Kryeministri shqiptar Shehu ka qenë në Francë për një vizitë dhe trajtim mjekësor. La Coste tha se Shehu foli me kryeministrin francez Chaban Delmas vitin e shkuar, pas një trajtimi të ngjashëm shëndetësor (7 prill 1972). E thënë nga Ambasada Shqiptare, Shehu ende nuk ka ndërmend që të kërkojë bisedime zyrtare me liderë të qeverisë franceze përpara se të përfundojë trajtimin e tij të plotë shëndetësor. Shehu ka mbërritur në Paris më 14 mars. Gjatë një kontrolli në atë ditë, atasheu detar i Ambasadës i ka raportuar se ndaloi një autokolonë, e cila kishte mbrojte mjaft të rreptë. Përbëhej pjesëtar të trupit diplomatik shqiptar të mbrojtur nga forcat e sigurisë franceze. Në një nga mjetet më të blinduara, qëndronin një grua dhe një mashkull, të cilët dyshohet se kanë qenë kryeministri shqiptar dhe e shoqja e tij. 

9 mars 

Marrëdhëniet Greqi-Shqipëri Dt. 12 mars 1973, 14:21 (E hënë) ID e kablogramit: 1973 MOSCOVV 02643_b Klasifikimi: Konfidencial Në darkën e organizuar për nder të emërimit të tij si Ambasador në Shqipëri, ministri grek, Frantzeskakis, shpjegoi se një nga detyrat e tij primare të dhënë nga lart, do të ishte faktimi i ekzistencës së minoritetit grek në Shqipëri. Ai ka konfirmuar se para luftës kanë qenë më shumë se 250 mijë grekë që jetonin në territorin e Vorio Epirit, e cila iu dha Shqipërisë në 1912 nga Konferenca e Ambasadorëve. Nga udhëtimet e tij në Shqipëri në vitin 1961, ai mund të konfirmojë se ekzistencën e kolonive greke, të cilat kishin edhe shkollat në gjuhën e tyre. Ka pasur raporte që thoshin se numri i grekëve në Shqipëri është reduktuar në 60 mijë. Në pritje të ditës kur Greqia të nis kërkesat dhe pretendimet e saj politike ndaj Vorio Epirit, Frantzeskakisit i është kërkuar që të udhëtojë nëpër të gjithë fshatrat e zonës dhe të dokumentojë e verifikojë ekzistencën e minoritetit grek, si dhe të zbulojë se çfarë u ka ndodhur atyre. Ndër të tjera, për sa i përket çështjes për t’i dhënë fund Ligjit të luftës në vitin 1971 dhe të vendosjes së marrëdhënieve normale me Shqipërinë, Frantzeskakis tha se kjo çështje ka qenë mjaft e kontestuar. Ndërkohë që regjimi i mëparshëm nuk mund të bënte dot paqe me Shqipërinë për shkak të ndjeshmërisë së madhe që kishte Vorio Epiri tek populli grek, qeveria e tanishme nuk e konsideron më faktor të rëndësishëm opinionin publik. Ata kanë vendosur që të jetë çështje parësore e interesave greke, madje duke dërguar edhe një mision në Tiranë për këtë çështje. 

Papa Pali VI flet për represionin e qeverisë shqiptare ndaj kishës

 Dt. 3 mars 1973, 14:45 (E shtunë) – ID e kronikës: 1973 ROMË 02592_b 

1 prill 

Papa Pali VI, në fjalimin e tij me rastin e kremtimit të Pashkëve, i kërkoi besimtarëve katolikë në sheshin e Shën Palit, që të luteshin edhe për vëllezërit e tyre, të cilët nuk mund t’i festojnë dot Pashkët. Edhe pse ai nuk e përmendi, nuk ka asnjë dyshim që i referohej Shqipërisë. Kreu i Selisë se Shenjtë vijoi: “Ka ende një kishë, e cila është duke jetuar, në vend që të mbijetojë, në frikën e errët, mbytëse dhe paralizuese nga represioni dhe ligji i krijuar posaçërisht kundër saj. Është një kishë e heshtjes, durimit, agonisë, tashmë e jashtëligjshme dhe e privuar nga liritë natyrore, nga besimi i tyre fetar apo të privuar nga misioni i shenjtë, shpirtëror, edukativ e moral dhe nga bamirësitë”. Papa gjithashtu, i ftoi besimtarët katolikë që të luteshin për ata, që nga mungesa e ndriçimin shpirtëror, kanë turpëruar figurën e kishës duke kryer akte represive ndaj saj. 

3 prill 

“Osservatore Romano” kishte një artikull të detajuar, në të cilin dënohej represioni ndaj fesë në Shqipëri. Artikulli përmbante një historik të shkurtër dhe sipërfaqësor të fushatës ateiste të ndërmarrë nga qeveria e Shqipërisë. Në të ka pasur informacione të klasifikuara, të cilat kanë pasur vetëm përdorim të limituar brenda kishës. Artikulli shkruante se komentet e bëra nga Papa Pali VI i referoheshin rastit të Shqipërisë. 

Qiraja për një pronë të qeverisë amerikanë në Tiranë 

Dt. 20 prill 1973, 17:31 (e premte) ID e kabllogramit: 1973 STATE 074725_b Klasifikimi: Konfidencial Nga “Eur 1.FBO. Bisedimet për autorizimin për të rinovuar qiranë edhe për tre vjet të tjera për kompleksin që zotëron qeveria amerikane në Tiranë po avancon dhe duket se nuk do të ketë asnjë problem politik për Byronë. Porter. Konfidencial. (SH.O/LajmeShqip.com)